ΙεΡΑ ΛεΙψανα

Α. ΑΠΟΘΗΣΑΥΡΙΣΜΕΝΑ ΙΕΡΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΜΑΣ ΝΑΟ

                          Εικ. 1                                                       Εικ. 2

Ανεκτίμητος θησαυρός και ιερό καταφύγιο αποτελούν για τους ευσεβείς ενορίτες μας τα τεμάχια των αγίων και ιερών λειψάνων που φυλάσσονται εντός αργυρών λειψανοθηκών στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Αγίου Τρύφωνος. 

Σε παλαιά αργυρή Λειψανοθήκη (εικ. 1) φυλάσσονται τεμάχια ιερών λειψάνων των αγίων Τρύφωνος, Παντελεήμονος, Χαραλάμπους και Μοδέστου (εικ. 3) παραχωρηθέντα υπο του αειμνήστου πρώτου ιερέως της πόλεώς μας Πρεσβυτέρου Νικολάου Λυμπεραίου. Η ιερά λειψανοθήκη βρίσκεται εντος ξυλόγλυπτου κιβωρίου-προσκυνηταρίου πίσω από της Αγία Τράπεζα του ιερού ναού και τίθενται σε προσκύνηση κατ έτος την ημέρα της μνήμης των αγίων όπου τελούνται πανηγυρικές ιερές ακολουθίες.

 

Εικ. 3

Σε περίτεχνη αργυρά λειψανοθήκη (εικ.2) φυλάσσεται τεμάχιο εκ του ιερού λειψάνου του μεγάλου στάρετς της Ρωσικής Εκκλησίας Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ. Το τεμάχιο του ιερού λειψάνου (εικ. 4) περιήλθε ως ιερότατο κειμήλιο στον Ιερό μας Ναό, κατόπιν γραπτού αιτήματος του π. Ιερωνύμου προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Νιγηρίας κ. Αλέξανδρο, στην Ιεραποστολική Μητρόπολη του οποίου φυλάσσεται τεμάχιο για την πνευματική ενίσχυση των εκεί διαβιούντων σλαβόφωνων πιστών, με τη σύμφωνη γνώμη και συγκατάθεση του Σεπτού μας Ποιμενάρχου κ. Νικολάου. Παραδόθηκε από τον ίδιο τον Σεβ. Αλέξανδρο την Κυριακή της Ορθοδοξίας του έτους 2010 όταν προέστει της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας στον Ιερό μας Ναό.

 

Εικ. 4

 

    Β. ΠΕΡΙ ΑΓΙΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ

    Τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν ἁγίων ἀποτελοῦν γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας τὸ στερέωμα καὶ τὸ ἑδραίωμά της. Ἡ ἀξία τους δὲν ὑπολογίζεται μὲ ἱστορικὰ ἢ ἀρχαιολογικὰ κριτήρια, ἀλλὰ μὲ γνώμονα τὸ πνευματικὸ καὶ ἠθικὸ ὄφελος ποὺ ἀποκομίζουν οἱ πιστοὶ ἀπὸ τὴν εὐλαβικὴ καὶ τιμητικὴ προσκύνησή τους. Ὁ πλοῦτος καὶ τὸ χρυσάφι λέγει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, «οὔτε νόσον ἀπήλασε πώποτε, οὔτε θάνατον ἐφυγάδευσε‧ μαρτύρων δὲ ὀστᾶ ἀμφότερα ταῦτα εἰργάσατο».

    Ὄχι μόνο ἡ ἐνορία μας ποὺ φυλάσσει ὡς ἀνεκτίμητο θησαυρὸ τὰ μυροβόλα λείψανα τῶν ἁγίων μας, ἀλλὰ καὶ ἡ πόλη ὁλόκληρη εὐεργετεῖται ἀπὸ τὴν παρουσία τοὺς ἀφοῦ ὁ χρυσορήμων Πατὴρ τῆς Ἐκκλησίας μᾶς λέγει: «τῇ τοῦ Θεοῦ χάριτι ἐξ ἑκάστης πλευρᾶς ἡ πόλις ἠμῶν τοῖς λειψάνοις τῶν Ἁγίων τειχίζεται». 

    Δὲν εἶναι τυχαῖο τὸ γεγονὸς ὅτι ὅταν ἐγκαινιάζεται ἕνας ναὸς στὸ ἱερότερο σημεῖο του, στὴν ἁγία Τράπεζα, τοποθετοῦνται κατὰ τὸ ἐκκλησιαστικὸ τυπικὸ καὶ μὲ τελετουργικὸ τρόπο τεμάχια λειψάνων ἁγίων Μαρτύρων. Αὐτὸ γίνεται ἀφενός, γιατί οἱ πρῶτες θεῖες λειτουργίες τελέσθηκαν πάνω στοὺς  τάφους τῶν μαρτύρων, ὅπως στὸν τάφο τοῦ πρωτομάρτυρα καὶ ἀρχιδιακόνου Στεφάνου στὰ Ἱεροσόλυμα ἕνα χρόνο μετὰ τὸν λιθοβολισμό του καὶ ἀφετέρου, γιατί μὲ τὸ ἄφθονο αἷμα τῶν μαρτύρων τῆς Ἐκκλησίας μας ποτίστηκε τὸ δένδρο τῆς πίστεώς μας καὶ ἐξαπλώθηκε τὸ μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου σ’ ὁλόκληρο τὸν κόσμο.

    Εἶναι συγκλονιστικὸ τὸ γεγονὸς τῆς μυροβλησίας ποὺ παρουσιάζουν τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν ἁγίων σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ ὀστᾶ τῶν κοινῶν ἀνθρώπων ποὺ καὶ ἡ θέα τοὺς ἀκόμη εἶναι ἀποτρεπτική. Ἐδῶ ἀκριβῶς συνίσταται τὸ μέγα θαῦμα. Στὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῶ οἱ τάφοι τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι «ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας», οἱ τάφοι τῶν ἁγίων ἔγιναν ναοὶ καὶ κατοικητήρια τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ καὶ τὰ λείψανα αὐτῶν πηγὴ ἀνεξάντλητος, ἰαμάτων καὶ χαρισμάτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

    Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος περιγράφει σὲ ὁμιλία του τὸν τρόμο ποὺ ἐμπνέουν στοὺς δαίμονες τὰ λείψανα καὶ οἱ τάφοι τῶν Ἁγίων : «πῶς τὴν κόνιν αὐτῶν δεδοίκασιν; Πῶς καὶ τοὺς τάφους φεύγουσιν; οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ νεκροὺς φοβοῦνται δαίμονες τοῦτο πάσχουσιν. Ἰδοὺ γὰρ μυρίοι νεκροὶ πανταχοῦ τῆς γῆς, κακείνοις μὲν προσεδρεύουσι, καὶ πολλοὺς ἂν ἴδῃ τὶς δαιμονώντας ἐν ἐρημίαις διατρίβοντας καὶ τάφοις‧  ἔνθα δὲ τῶν Μαρτύρων ὀστᾶ κατορώρυκται, ὡς ἀπὸ πυρὸς τινὸς καὶ κολάσεως ἀφορήτου φεύγουσι, τὴν ἔνδον μαστίζουσαν αὐτοὺς δύναμιν μετὰ λαμπρᾶς ἀνακηρύττοντες φωνῆς».

    Τρανὴ ἀπόδειξη ὅλων αὐτῶν τὰ θαύματα ποὺ ἐπιτελοῦνται καὶ οἱ συγκλονιστικὲς μαρτυρίες ἀνθρώπων ποὺ εὐεργετήθηκαν ποικιλοτρόπως ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ διὰ πρεσβειῶν τῶν ἁγίων της Ἐκκλησίας μας. Βέβαια ὑπάρχουν καὶ κάποιοι ποὺ σκοπίμως ἀμφισβητοῦν τὰ θαύματα ποὺ ἐπιτελοῦνται καὶ πολλὲς φορὲς καταφέρονται ἐναντίον τῆς εὐλαβικῆς προσκύνησης τῶν ἁγίων λειψάνων, ἀκόμη καὶ τῶν ἁγίων εἰκόνων.

    Γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ μᾶς λέγει ὁ ἅγιος Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης :«εἰ σκανδαλίζῃ ἐπὶ τὴ κόνει τῶν μαρτυρικῶν σωμάτων, παρ’ ἡμῶν τιμωμένη διὰ τὴν περὶ τὸν Θεὸν ἀγάπην καὶ ἔνστασιν, ἐρώτησον τοὺς ἐξ αὐτῶν τὰς ἰάσεις λαμβάνοντας, καὶ μάθε πόσοις πάθεσι θεραπείας χαρίζονται‧ καὶ οὐ μόνον οὐ σκώψεις τὸ γινόμενον, ἀλλὰ καὶ ζηλώσεις πάντων τὸ κατορθούμενον». 

    Θαῦμα εἶναι ἢ ὑπέρβαση τοῦ φυσικοῦ νόμου, δηλαδὴ κάτι ὑπερφυσικὸ ποὺ δὲ μπορεῖ ἡ ἐπιστήμη νὰ ἐξηγήσει, οὔτε νὰ νοηθεῖ μὲ τὴν λογικὴ παρὰ μόνο μὲ τὴν καρδιακὴ πίστη ὅσων τὴν διαθέτουν.

    Γιὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν εἰκόνων καὶ τῶν ἁγίων λειψάνων δογμάτισε ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία στὴν Ζ’ Οἰκουμενικὴ σύνοδο ὡς ἑξῆς : «Χριστὸν τὸν ἀληθινὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ τοὺς Αὐτοῦ ἁγίους ἐν λόγοις τιμῶντες, ἐν  συγγραφαῖς, ἐν νοήμασιν, ἐν θυσίαις, ἐν ναοῖς, ἐν εἰκονίσμασι, τὸν μὲν Θεὸν καὶ Δεσπότην προσκυνοῦντες καὶ σέβοντες, τοὺς δὲ διὰ τὸν κοινὸν Δεσπότην ὡς Αὐτοῦ γνησίους θεράποντας τιμῶντες καὶ τὴν κατὰ σχέσιν προσκύνησιν ἀπονέμοντες». 

    Τὸν ἀπαθὴ, τὸν ἀδιάφορο καὶ κυρίως τὸν ἄπιστο, οὔτε θαῦμα οὔτε καμιὰ τρανὴ καὶ ἀκλόνητη ἀπόδειξη μπορεῖ νὰ τὸν ἐπηρεάσει. Γι’ αὐτὸ ἄλλωστε καὶ ἡ Ἐκκλησία μας ἐναποθέτει τὴν ἐλπίδα της γι’ αὐτὸν στὴ Χάρη καὶ στὴ Πρόνοια τοῦ μόνου Θεοῦ. Γιὰ τὸν ἀληθινὰ πιστό, τὸ θαῦμα ὅσο καὶ συγκλονιστικὸ καὶ ἂν εἶναι στὴ ζωή του δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξη τῆς ὑπάρξεως τοῦ Θεοῦ ἀλλὰ «σημεῖον» τὸ ὁποῖο ἀποκαλύπτει τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ στὴ ζωή του. Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος ἀξεπέραστα τονίζει τὴν διαφορὰ τῆς πίστης ἀπὸ τὴν ἀπιστία. Μᾶς λέγει: «ἡ ἀπιστία καὶ τὰ ὁρατὰ παρορᾶ· ἡ πίστις καὶ τὰ ἀόρατα καθορᾶ». 

    Ἂς μὴν παραβλέπουμε τὰ «σημεῖα» ποὺ στὸν καθένα μας προσφέρει ὁ Θεὸς καὶ κυρίως νὰ μὴν τὰ ξεπερνᾶμε ἀδιάφορα, γιατί «ἡ γενεὰ αὕτη σημεῖον ζητεῖ καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται ἢ μὴ μόνον τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ» δηλαδή, τὸ συγκλονιστικότερο καὶ τρανότερο ὅλων τῶν σημείων καὶ τῶν θαυμάτων τῆς πίστεώς μας, εἶναι αὐτὸ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου μας.

Ἀρχιμ. Ἱερωνύμου Σχίζα

 

Γ. Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ


"Ἀρκε τόν λόγον πιστώσασθαι τά καθ' κάστην
μέραν πό τν Μαρτύρων τελούμενα θαύματα".
Ἱερός Χρυσόστομος


            Κατά τή διδασκαλία τῶν Πατέρων ἡ ἄκτιστη χάρι τοῦ Θεοῦ ἁγιάζει ὄχι μόνο τίς ψυχές, ἀλλά καί τά σώματα τῶν Ἁγίων, ἀκόμη καί ἱερά ἀντικείμενα, ὅπως εἰκόνες καί τάφους ἱερῶν προσώπων. Κατά τόν ἅγ. Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη, ἡ αἰτία τῆς εὐωδίας καί θαυματουργίας τῶν Λειψάνων τῶν Ἁγίων, «εναι παξ νοικήσασα ες τά σώματα ατν Χάρις το γίου Πνεύματος, τις δέν χωρίζεται π’ ατά μετά θάνατον, λλά μένει μετ’ ατν. θεν τάς μέν ψυχάς τν γίων ποιε μακαρίας ν ορανος, τά δέ σώματα ατν ποδεικνύει πηγήν εωδίας καί θαυμάτων παραδίξων καί αμάτων. Καθώς καί Χάρις εναι ζωοποιός, οτω ζωοποιά καί τά σώματα τν γίων ποτελεῖ» («ορτοδρόμιον», ἔκδοσις 1961, σελ. 570).

Ὁ Εὐσέβιος Καισαρείας γράφει, ὅτι "φ' λης τς οκουμένης διαλάμψαντες ο μεγαλοπρεπες το Χριστο Μάρτυρες, τούς μέν πανταχο τς νδρείας ατν πόπτας εκότως κατεπλήξαντο, τς δέ το Σωτρος μν θείας ς ληθς καί πορρήτου δυνάμεως μφαν δι' αυτν τά τεκμήρια παρεστήσαντο" ("κκλησιαστική στορία" 8· 12, 11). Εἶναι δηλαδή οἱ Ἅγιοι ἐκείνοι πού ἀποδεικνύουν στόν κόσμο μέ τά θαύματά τους ἤ μέ τήν κατάσταση τῶν Λειψάνων τους (ἀφθαρσία ἤ μυροβλυσία), τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ.

Αὐτές οἱ ἀποδείξεις - τεκμήρια (ὅπως γράφει καί ὁ ἅγ. Ἱππόλυτος (Δανιήλ 2· 36, 4), ὁδήγησαν στρατιές ἀνθρώπων στή θεογνωσία, διότι "νίκα ν τις τν γίων πί μαρτύριον κληθ καί μεγαλεά τινα πό Θεο ες ατόν γεννηθ, εθέως πάντες δόντες θαυμάζουσι... πολλοί δέ δι' ατν πιστεύσαντες, σαύτως καί ατοί μάρτυρες Θεο γίνονται". Χαρακτηριστικά εἶναι τά παραδείγματα ἀπό τό μαρτύριο τῆς ἁγ. Αἰκατερίνης κ. ἄ. Μαρτύρων.

Ὁ ὅσ. Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης στήν ἀπάντησή του στόν ἐθνικό συγγραφέα Ἱέρακα γράφει: "Ε σκανδαλίζ πί τ κόνει τν Μαρτυρικν σωμάτων, παρ' μν τιμωμένη διά τήν περί τόν Θεόν γάπην καί νστασιν, ρώτησον τούς ξ ατν τάς άσεις λαμβάνοντας καί μάθε πόσοις πάθεσι θεραπείας χαρίζονται· καί ο μόνον ο σκώψεις τό γινόμενον, λλά καί ζηλώσεις πάντων τό κατορθούμενον" (PG, 50, 551).

Ὁ Ἱερός Χρυσόστομος θεωρεῖ τά ἅγια Λείψανα "παραμύθιον σφαλές τν εί καταλαμβανόντων μς κακν" (PG 50, 595). "Βλέπε παρακαθημένην ατος το Θεο τήν δύναμιν - λέγει - περιβεβλημένην ατος το Πνεύματος τήν χάριν, περιστέλλουσαν ατος το ορανίου φωτός τήν δόξαν" (PG 50, 617). Γιά τοῦτο καί συνιστᾶ: "Συμπλακμεν ατν τας θήκαις· δύνανται γάρ καί θήκαι Μαρτύρων πολλήν χειν δύναμιν, σπερ ον καί τά στ τν Μαρτύρων πολλήν χει τήν σχύν" (PG 50, 640).

Καί ἀλλοῦ λέγει: "Παράμεινε τ τάφ το Μάρτυρος· κχεε δάκρυον κε, σύντριψον τήν διάνοιαν, ρον ελογίαν πό το τάφου... Περιπλάκηθι τήν σορόν, προσηλώθητι τ λάρνακι· οχί τά στ μόνον τν Μαρτύρων, λλά καί ο τάφοι ατν καί α λάρνακες πολλήν βρύουσιν ελογίαν. Λάβε λαιον γιον καί κατάχρισόν σου λον τό σμα, τήν γλτταν, τά χείλη, τόν τράχηλον, τούς φθαλμούς καί οδέποτε μπεσ ες τό ναυάγιον τς μέθης". Καί "νοιξον τς πίστεως τούς φθαλμούς καί βλέπε παρακαθημένην ατος το Θεο τήν δύναμιν, περιβεβλημένην ατος το Πνεύματος τήν χάριν, περιστέλλουσαν ατος το ορανίου φωτός τήν δόξαν... το Πνεύματος τήν νέργειαν".

Οἱ δαίμονες κατά τόν Ἱερό Πατέρα "καθάπερ λήσταρχοι καί τυμβωρύχοι, πειδάν δωσιν πλα που κείμενα βασιλικά, θώρακα καί σπίδα καί κράνος, χρυσ πάντα καταλαμπόμενα, ποπηδσιν εθέως καί οδέ προσελθεν, οδέ ψασθαι τολμσι, μέγαν φορώμενα κίνδυνον, ε τι τοιοτον τολμήσαιεν· οτω δή καί ο δαίμονες, ο ληθινοί λήσταρχοι, πουπερ ν δωσι Μαρτύρων σώματα κείμενα, δραπετεύουσι καί ποπηδσιν εθέως" (αὐτ. 617 - 618).

Ἀλλοῦ ἐπίσης γράφει: "Πς τήν κόνιν ατν δεδοίκασιν (ο δαίμονες); Πς καί τούς τάφους φεύγουσιν; Οδέ γάρ πειδή νεκρούς φοβονται, δαίμονες τοτο πάσχουσι. δού γάρ μύριοι νεκροί πανταχο τς γς, κκείνους μέν προσεδρεύουσι καί πολλούς ν δη τις δαιμονιντας ν ρημίαις διατρίβοντας καί τάφοις· νθα δέ τν Μαρτύρων στ κατορρυκται, ς πό πυρός τινος καί κολάσεως φορήτου φεύγουσι, τήν νδον μαστίζουσαν ατούς δύναμιν μετά λαμπρς νακηρύττοντες φωνς" (PG 50, 686).

Ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει: " ψάμενος στέων Μάρτυρος, λαμβάνει τινά μετουσίαν γιασμο, κ τς ν τ σώματι παρεδρευούσης χάριτος" (PG 30, 112). Τό ἴδιο δέχεται καί ὁ ἅγ. Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ("ν (τῶν Μαρτύρων) καί τά σώματα μόνον, σα δύνανται τας γίαις ψυχας φαπτόμενα τιμώμενα"· PG 35, 589).

Ὁ ἅγ. Γρηγόριος ὁ Νύσσης σημειώνει, ὅτι τά Λείψανα ἀφέθηκαν ἀπό τόν Θεό, σάν πολύτιμα κειμήλια τῆς Πίστεως, μέχρι τήν Δευτέρα Παρουσία ("ν ερ τόπ κατάκειται Λείψανον, σπερ τι κειμήλιον πολυτίμητον τ καιρ τς παλιγγενεσίας τηρούμενον").

Ὁ ἅγ. Κύριλλος Ἱεροσολύμων διδάσκει, ὅτι "γκειταί τις δύναμις τ τν γίων σώματι, διά τήν ν τοσούτοις τεσιν νοικήσασαν ν ατ δικαίαν ψυχήν, ς πηρέτημα γέγονεν" (Κατήχησις 18, 16· PG 33, 1036 Β - 1037Α).

Ὁ Θεοδώρητος Κύρου λέγει, ὅτι " πανθοσα τος Λειψάνοις χάρις διανέμει τά δρα, τ πίστει τν προσιόντων τήν φιλοτιμίαν μετροσα...ο πιστς δέ παγγέλοντες, τυγχάνουσιν νπερ ατοσιν".

Ὁ Ὅσιος Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ (+ 1833), δίδασκε σχετικά περί τῶν Ἁγίων Λειψάνων, ὅτι «τά Λείψανα τν γίων εναι φωνες σάλπιγγες καί βροντές πού εαγγελίζονται τό θέλημα το Θεο, ο ποες μς καλον σέ μετάνοια» («ποκαλυπτικό πόμνημα το Νικολάου Μοτοβίλωφ καί γ. Σεραφείμ το Σάρωφ», ἔκδοσις «ρθόδοξος Κυψέλη», 2005, σελ. 98).

Σχετικά δέ μέ τήν ἀναγνώριση τῶν Ἁγίων Λειψάνων διδάσκει σχετικά: « ναγνώριση τν τιμίων Λειψάνων δέν εναι μία γραφειοκρατική διαδικασία… ποκάλυψη καί ναγνώριση τν τιμίων Λειψάνων εναι ργο τς Θείας Πρόνοιας, ποία κάνει τούς νθρώπους πού εαρεστον τόν Θεό, νά εναι ργανα μέ τά ποα Ατός δηγε λλους στή σωτηρία» (αὐτ. σελ. 97 καί 98).

"ταν νθρωπος φθάνει στή θέωση - γράφει ὁ Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱερόθεος Βλάχος - θεώνεται λοκληρωτικά, ψυχ τε καί σώματι, γι' ατό καί χουμε τήν παρξη τν χαριτοβρύτων καί φθάρτων Λειψάνων. Τά ερά, φθαρτα καί θαυματουργοντα Λείψανα, βεβαιώνουν τήν λήθεια τς ποκαλύψεως καί τήν μπειρία τς θεώσεως". (Ἱεροθέου Βλάχου, "Τό πρόσωπο στήν ρθόδοξη Παράδοση", 1994, σελ. 267).

«πειδή ο ρθόδοξοι πιστεύουν πς τό σμα γιάζεται καί μεταμορφώνεται μαζί μέ τήν ψυχή – γράφει ὁ ἐπ. Διοκλείας Κάλλιστος Ware – γι’ ατό δείχνουν ναν πειρο σεβασμό στά ερά Λείψανα τν γίων. πως καί ο Ρωμαιοκαθολικοί, τσι κι ατοί πιστεύουν πώς χάρη το Θεο, πού εναι παροσα στά σώματα τν γίων κατά τήν διάρκεια τς ζως τους, παραμένει νεργός στά Λείψανά τους ταν πεθάνουν καί πώς Θεός χρησιμοποιε ατά τά Λείψανα ς γωγό τς θείας δύναμης καί ργανα άσεων.
Σέ μερικές περιπτώσεις τά σώματα τν γίων χουν κατά θαυματουργικό τρόπο διατηρηθε φθαρτα, λλά καί κε πού ατό δέν συμβαίνει, ο ρθόδοξοι δείχνουν ναν τεράστιο σεβασμό πρός τά στά τους. Ατός σεβασμός τν γίων Λειψάνων δέν εναι ποτέλεσμα γνοιας καί δεισιδαιμονίας, λλά καρπός μις πολύ νεπτυγμένης θεολογίας το σώματος». (Καλλίστου Ware, « ρθόδοξη κκλησία», ἔκδοσις ΑΚΡΙΤΑΣ, 1996, σελ. 371).

" θέωση κατά τήν ρθόδοξη Θεολογία - γράφει ὁ Γ. Πουλάκης - φορ καί τό σμα. ρκετοί γιοι γεύθηκαν πλούσια τούς καρπούς τς ρατς καί σωματικς δόξας, δη πό ατή τήν ζωή. γ. ρσένιος Μέγας θετο πό τούς μαθητές του νά λάμπει τό πρόσωπό του τήν ρα τς προσευχς. Τό πρόσωπο το γ. λεξίου, το νθρώπου το Θεο, λαμψε πως τό πρόσωπο το γ. Προφήτη Μωϋσ τοῦ Θεόπτη.

Σημεῖα τς θεώσεως το σώματος εναι πέρα πό τήν λάμψη το προσώπου, μετάδοση γιασμο μέ τήν φή, μυροβλυσία τν τιμίων Λειψάνων, φθαρσία, εωδία, διαίτερος χρωματισμός τν στν, θαυματουργία, κ.λ.π.... σημασία καί τιμή τν ερν Λειψάνων εναι μεγάλη, γιατί πηγάζει πό μία ρθά νεπτυγμένη θεολογία περί το σώματος καί μία βαθειά κατανόηση το Μυστηρίου τς Σαρκώσεως το Θεο Λόγου καί τς "ν σώματι" Μεταμορφώσεως, ναστάσεως καί ναλήψεώς του". (Γ. Πουλάκη, "Τά για Λείψανα στήν ρθόδοξη λατρεία καί στήν γιορείτικη Παράδοση"· Περιοδικό "γιος Βησσαρίων", φ. 4. 2001, σελ.98).

Εἶναι χαρακτηριστικά ἀκόμη ὅσα γράφει ὁ Πρωτ. Δημ. Βάκαρος: " Μάρτυς ποτελε κατ' ξοχήν καί κυρίως τόν ριμον καρπόν τς νθούσης πίστεως τς Χριστιανικς Κοινότητος, τς κκλησίας. άν πίστις τς κκλησίας εναι καρποφόρα, τότε ες τήν ζωήν Της ἀναδεικύονται Μάρτυρες...

Ὁ Μάρτυς δέν γωνίζεται μόνος του, λλά μέσα ες τόν Μάρτυρα γωνίζεται διος Κύριος, ποος τελικά χαρίζει τήν νίκην ες τόν Μάρτυρα. π' ατήν τήν ννοιαν Μάρτυς γιάζεται, διότι ν ατ ναός το γίου Πνεύματος, χει δη κατοικηθ πό τόν διον τόν Κύριον, ποος ντός ατο γωνίζεται· εναι διος Κύριος ποος γιάζει τά σώματα τν Μαρτύρων, τά στ τν Μαρτύρων, τά Λείψανα τν Μαρτύρων. Δέν εναι δυνατόν, λοιπόν, παρά νά χωμεν κατά καιρούς καί κατά τήν βουλήν το Κυρίου, καθ' κάστην γεννεάν, ατήν τήν παρουσίαν το Κυρίου, διά μέσου τν Ἁγίων Λειψάνων.

 μως, πως δύναμις το νόματος το Κυρίου, πού πικαλούμεθα διά τς προσευχς, δέν χει τά δια ποτελέσματα ες λους τούς νθρώπους, τσι καί ες τούς γίους καί τούς Μάρτυρας· κατά θείαν βουλήν καί κατά θείαν παραχώρησιν, πού κενος μόνον οδε, φήνει διά μέσου τν αώνων Λείψανα διάφθορα ες τήν ροήν το χρόνου... πό τήν λλην πλευράν τά Λείψανα τν γίων, τά στ τν γίων, ναδίδουν εωδίαν, εωδίαν πνευματικήν, τοιαύτην εωδίαν πού ες μάτην προσπαθον νά μιμηθον τά ργοστάσια παρασκευς ρωμάτων λοκλήρου τοῦ κόσμου.

Διότι εἶναι εωδία τς Χάριτος το Θεο, εναι "σμή εωδίας πνευματικς", πως λέγει κκλησία μας ες κάθε Θεία Λειτουργία. Τό διάφθορον τν σωμάτων καί εωδία τν ερν Λειψάνων τν γίων, εναι ατή ατη παρουσία το Κυρίου πί τς γς, το θαυμαστο ν τος γίοις Ατο" (Παντελεήμονος Μητροπ. Θεσσαλονίκης, " πανακομιδή τν ερν Λειψάνων το σ. Δαβίδ ες τήν Θεσσαλονίκην, 17 ουλίου 1978", 1979, σελ. 20).

"Ο γιοι (σιοι, Μάρτυρες, μολογητές) - γράφει καί ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνός, Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν - δέν παραδίδουν τήν ν Χριστ λήθεια μόνο μέ τό λόγο καί τήν λη βιωτή τους, λλά ποβαίνουν πό Θεο Μάρτυρες τς Πίστης μέ τά φθαρτα, κέραια καί θαυματουργά Λείψανά τους" (αὐτ. σελ. 15).

Συμπερασματικά λοιπόν, σύμφωνα μέ τόν ὁμ. Καθηγητή τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Εὐάγγελο Θεοδώρου, "τά Λείψανα εναι τά ερά κατάλοιπα τν γίων, τά γιασμένα σώματα τν φίλων το Θεο. Τά σώματα ατά, τά καθαρμένα πό τά πάθη καί τήν μαρτία, στά ποα νόσο ζοσαν κατοικοσε τό Πνεμα το Θεο, μετά θάνατον δέν τά προσβάλλει διάλυση καί διαφθορά. Δέν τά γκαταλείπει Χάρη το Θεο, ποία τά κάνει νά εωδιάζουν. Εναι θκες γιες, πηγές γιασμάτων καί ελογιν το Θεο καί θαυματουργά, διότι δι' ατν νεργε Χάρη το Θεο".

Μετά τά προηγούμενα ἐξηγεῖται εὔκολα:

Ἡ ἀφθαρσία κάποιων Λειψάνων (σέ ἄλλη ἐργασία μας ἀναφερόμεθα ἀναλυτικά)· Τά ὑπερφυσικά χαρακτηριστικά ἀδιαφθόρων Λειψάνων (ὅπως τῆς ἀδιαφθόρου ἀριστερῆς παλάμης τῆς ἁγ. Μαρίας τῆς Μαγδαληνῆς στή Μονή Σιμωνόπετρας Ἁγίου Ὄρους, ἡ ὁποία ἔχει τήν θερμοκρασία τοῦ ζωντανοῦ ἀνθρωπίνου σώματος!)· Ἡ μυροβλυσία ἄλλων Λειψάνων, λ.χ. Ἀποστόλου Ἀνδρέου (τοῦ ὁποίου τά Λείψανα στό Ἀμάλφι τῆς Ἰταλίας, μυροβλύζουν μέχρι σήμερα), Μεγαλομ. Δημητρίου, Νικολάου ἐπ. Μύρων (μυροβλύζουν μέχρι σήμερα στό Μπάρι τῆς Ἰταλίας), Ἀχιλλίου ἐπ. Λαρίσης, ὁσ. Θεοδώρας τῆς Θεσσαλονίκης, ὁσ. Βαλβούργας τῆς Σαξονίας, Ὁσίων Νείλου καί Θεοφίλου τῶν Ἀθωνιτῶν, ὁσ. Βαρβάρου, ὁσ. Ἀθανασίου Πατριάρχου ΚΠόλεως καί Ὁσιομάρτυρος Ἀγαθαγγέλου τῶν Ἐσφιγ-μενιτῶν, ὁσ. Νίκωνος τοῦ Μετανοεῖτε καί ὁσ. Μάλου τοῦ Ἐρημίτου. Στό Μαρτύριο τοῦ ἁγ. Πολυκάρπου ἀναφέρεται, ὅτι ὅταν ὁ Ἅγιος παραδόθηκε στή φωτιά, "εωδίας τοσαύτης ντελαβόμεθα (ο παρόντες), ς λιβανωτο πνέοντος λλου τινός τν τιμίων ρωμάτων".

Ἡ μυροβλυσία τάφων Ἁγίων (ἁγ. Ἑρμιόνης θυγατρός τοῦ ἀπ. Φιλίππου, ὁσ. Συμεών τῆς Μονῆς Χιλανδαρίου, ἁγ. Εὐθυμίου Ἐπισκόπου Μαδύτου, κ.ἄ.), καθώς καί
Ἡ μυροβλυσία Εἰκόνων (τῆς Παναγίας στίς Μονές ἁγ. Παύλου Ἁγίου Ὄρους, Μαλεβῆς Κυνουρίας, κ. ἀλλοῦ) καί κυρίως Ἡ θαυματουργία τῶν Ἁγίων Λειψάνων (" Κάρα το γ. Μιχαήλ π. Συνάδων - γράφει ὁ Γ. Πουλάκης - πού εναι θησαυρισμένη στή Μεγίστη Λαύρα, γινε πολλές φορές φορμή μεγάλων άσεων σέ πόλεις καί χωριά, μεταφερόμενη πό Λαυριτες πατέρες· τά - σέ λίαν περίτεχνη λειψανοθήκη - Λείψανα το γ. Νήφωνος Πατριάρχου ΚΠόλεως, πού κατέχει Μονή Διονυσίου, βοήθησαν πάρα πολύ τόν λαό στήν Ρουμανία, μετά τήν κε πίσκεψή τους πό Διονυσιάτες πατέρες· μυροβόλος "σπερ ρόδον" Κάρα το γ. Βησσαρίωνος, σωσε τό Βουκουρέστι πό μεγάλο θανατικό, ταν γεμόνας ταν Κων. Μαυροκορδτος"· αὐτ., σελ. 100).

Στό σημεῖο αὐτό κρίνουμε χρήσιμο νά ἀναφέρουμε, ὅτι πολλά θαύματα τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως ἀναφέρονται στόν τρόπο μαρτυρίου καί στά Λείψανα διαφόρων Ἁγίων. Λ.χ. Μία ὁμάδα Μαρτύρων ὀνομάζονται Γαλακτότμητοι, διότι κατά τόν ἀποκεφαλισμό τους ἔτρεξε γάλα ἀντί αἵματος! Στήν ὁμάδα αὐτή περιλαμβάνονται - ὅπως προκύπτει ἀπό τά συναξάριά τους - οἱ Μεγαλομάρτυρες Παντελεήμων καί Αἰκατερίνη καί οἱ Μάρτυρες Ἀντίοχος (16η Ἰουλίου), Πίστις (17η Σεπτ.), Σεβαστιανή (24η Ὀκτ.) καί Βίκτωρ (11η Νοεμ.)· Τήν Πρωτομάρτυρα Θέκλα δέχθηκε "πέτρα διανοιγεσα"· Ἡ Μάρτυς Θεοδοσία τῆς Θεσσαλονίκης κίνησε τό νεκρό της σῶμα· Ὁ ὅσ. Φιλόθεος ὁ Πρεσβύτερος, "μετά πάροδον τους πό το θανάτου του, ταν μελλον νά μεταθέσουν τό Λείψανό του δύο ερες, ξέτεινεν γιος ς ζν καί γιής τάς δύο χερας του καί λαβών τούς ερες κ τν μων γέρθη καί περιεπάτησεν τρία βήματα"· Τῆς ὁσ. Βερβούργας τῆς Βρεττανίας (+ 700) τό ἀδιάφθορο Λείψανο διαλύθηκε θαυματουργικά τό 869, γιά νά μήν βεβηλωθεῖ ἀπό τούς εἰσβολεῖς Δανούς· Τοῦ ὁσ. Βασιλείου τῆς Μαγκάζεα Σιβηρίας (+ 1602), ἐνῶ τό Λείψανο ρίχθηκε σέ ἔλος ἀναδύθηκε ἀπό ἐκεῖ εὐωδιαστό 40 χρόνια μετά!

Τοῦ ὁσ. Δαμιανοῦ τοῦ Ἐσφιγμενίτου (+ 1280) τό σκήνωμα εὐωδίαζε γιά 40 ἡμέρες καί ἡ εὐωδία γινόταν ἀντιληπτή ἀπό ἀπόσταση 2 χιλιομέτρων! Τοῦ Μάρτυρος Γαβριήλ - Γεωργίου, Ἡγεμόνος τοῦ Βλαδιμήρ (+ 1247), κατά τήν ταφή ἡ κεφαλή ἑνώθηκε μέ τό ὑπόλοιπο σῶμα! Τοῦ Νεομάρτυρος Λαζάρου τοῦ Βουλγάρου τό Λείψανο στρεφόταν πρός τήν ἀνατολή (τό ἴδιο συνέβαινε καί στήν Κάρα τοῦ Ἱερομάρτυρος Σεραφείμ ἐπ. Φαναρίου)! Τοῦ Νεομάρτυρος Μύρωνος τό Λείψανο καταυγάσθηκε ἀπό ὑπερκόσμιο φῶς· και Τοῦ ἁγ. Ἀθανασίου ἐπ. Χριστιανουπόλεως μέχρι σήμερα τρίζει ἡ λάρνακα τῶν ἱερῶν Λειψάνων. Τῶν Ἁγίων Ἰανουαρίου Ἐπισκόπου, Παντελεήμονος τοῦ Ἰαματικοῦ καί Πατρικίας τῆς ΚΠόλεως σώζεται αἷμα (στή Νεάπολη τῆς Ἰταλίας), τό ὁποῖο κατά τρόπο παράδοξο ὑγροποιεῖται (τοῦ ἁγ. Ἰανουαρίου 18 φορές τόν χρόνο, τοῦ ἁγ. Παντελεήμονος στή μνήμη του καί γιά κάποιο διάστημα πρίν καί μετά ἀπό αὐτή καί τῆς ἁγ. Πατρικίας κατά τήν μνήμη της, ἀλλά καί ἐκτάκτως). Ἀκόμη ἄλλων Ἁγίων "κρυψε" ὁ Θεός τά Λείψανα καί δέν βρέθηκαν ποτέ (π.χ. τῆς Μεγαλομάρτυρος Εἰρήνης, τῶν διά Χριστόν Σαλῶν Ἀνδρέα καί Συμεών καί τῶν Ὁσίων Κοσμᾶ τοῦ Ζωγραφίτου καί Σωφρονίου τοῦ Ἁγιαννανίτου).

Μετά τά προηγούμενα δικαιολογεῖται ἡ θέσις τοῦ Πρωτ. Δημ. Στανιλοάε, ὅτι ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νά λειτουργεῖ "ς ργαστήριον ναστάσεως" (Πρωτ. Δημ. Στανιλοάε, "Ες γ. Μαξίμου μολογητο, Φιλοσοφικά καί Θεολογικά ρωτήματα", τ. 1ος, σελ. 270) καί ἡ ἐπεξήγησις τοῦ Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱεροθέου Βλάχου, ὅτι " κκλησία εναι ργαστήριο τς ναστάσεως το νθρώπου καί σκοπός Της εναι νά κάνη ερά Λείψανα" (Ἱεροθέου Βλάχου, αὐτ., σελ. 283).


Ἡ τιμή τν Ἁγίων Λειψάνων

Ἡ τιμητική προσκύνησι τῶν Ἁγίων Λειψάνων, βασίζεται στό δόγμα τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου. " Χριστός γινε τέλειος νθρωπος - σημειώνει ὁ Καθηγητής Δημ. Τσάμης - γιά νά θεώσει λόκληρη τήν νθρώπινη φύση· κτιστη νέργεια τς θεώσεως πεκτείνεται σ' λο τό σμα το Χριστο, τήν κοινωνία τν γίων, πού εναι κκλησία. κθεωτική ατή νέργεια παραμένει στά σώματα τν γίων καί μετά τόν θάνατό τους" ( "Τό Μαρτυρολόγιον το Σιν", σελ. 23 - 24).

Ἡ ἐν Χριστῷ θέωσις τοῦ ἀνθρώπου δέν ἀφορᾶ μόνον τήν ψυχή του, ἀλλά περιλαμβάνει καί τό σῶμα του. "Τό σμα μας θεώνεται ταυτόχρονα μέ τήν ψυχή μας", διδάσκει ὁ ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής ("Κεφάλαια Θεολογίας"· 2, 88, PG 90, 1168Α), διότι τό ἀνθρώπινο πρόσωπο εἶναι μία ἑνότητα σώματος καί ψυχῆς καί ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς προσέλαβε, ἔσωσε καί λύτρωσε ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο πρόσωπο.
Κατά τόν Ἀπόστολο Παῦλο τό σῶμα κατέχει ὑψηλή θέση, ἐφ' ὅσον "ναός το ν μν γίου Πνεύματος στιν" (Α' Κορ. 6, 19). Γι' αὐτό καί παρακαλεῖ ἐμᾶς τούς ἀδελφούς του Χριστιανούς, "διά τν οκτιρμν το Θεο, παραστσαι τά σώματα μν θυσίαν ζσαν, γίαν, εάρεστον τ Θε" (Ρωμ. 12, 1).

"πειδή ο ρθόδοξοι πιστεύουν πώς τό σμα γιάζεται καί μεταμορφώνεται μαζί μέ τήν ψυχή - γράφει ὁ Ἐπίσκοπος Διοκλείας Κάλλιστος Γουέαρ - γι' ατό δείχνουν ναν πειρο σεβασμό στά ερά Λείψανα τν γίων. πως ο Ρωμαιοκαθολικοί, τσι κι ατοί πιστεύουν πώς χάρη το Θεο, πού εναι παροσα στά σώματα τν γίων κατά τήν διάρκεια τς ζως τους, παραμένει νεργός στά Λείψανά τους ταν πεθάνουν, καί πώς Θεός χρησιμοποιε ατά τά Λείψανα ς γωγό τς θείας δύναμης καί ργανα άσεων.
Σέ μερικές περιπτώσεις τά σώματα τν γίων χουν κατά θαυματουργικό τρόπο διατηρηθε φθαρτα, λλά καί κε πού ατό δέν συμβαίνει, ο ρθόδοξοι δείχνουν ναν τεράστιο σεβασμό στά στά τους. Ατός σεβασμός τν γίων Λειψάνων δέν εναι ποτέλεσμα γνοιας καί δεισιδαιμονίας, λλά καρπός μις πολύ νεπτυγμένης θεολογίας το σώματος" (Καλλίστου Γουεάρ, " ρθόδοξη κκλησία", 1996, σελ. 371).

Αὐτή ἀκριβῶς ἡ ἀνεπτυγμένη στόν χῶρο τῆς Ὀρθοδοξίας θεολογία τοῦ σώματος καί ἡ ἐξ' αὐτῆς πίστις στήν ἐσχάτη ἀνάστασή του κατά τήν Δευτέρα Παρουσία, δέν ἐπιτρέπει τήν καύση τῶν νεκρῶν, ἀλλά προβλέπει τόν ἐνταφιασμό μέ ἰδιαίτερη ἐκκλησιαστική τιμή. Ὁ Μινούκιος Φῆλιξ (τέλος 2ου αἰ.) λέγει χαρακτηριστικά, ὅτι οἱ Χριστιανοί "προσβλέπουμε στήν νοιξη το σώματος" (Octavius, 34). Αὐτή ἡ "νοιξη", ἡ θέωση δηλαδή τοῦ σώματος, τοποθετεῖται κατά τήν Δευτέρα Παρουσία, ἐπειδή στήν παροῦσα ζωή ἡ θέωση τῶν Ἁγίων ἐκφράζεται κυρίως μέ ἐσωτερικές "ν γί Πνεύματι" καταστάσεις. Ὅμως, "τήν μέρα τς ναστάσεως - διδάσκει ὁ ὅσ. Μακάριος - δόξα το γίου Πνεύματος βγαίνει πό μέσα ξω, στολίζοντας καί καλύπτοντας τά σώματα τν γίων, ατή δόξα πού ταν πρίν κρυμμένη μέσα στήν ψυχή τους. ,τι χει νθρωπος τώρα, ατό τό διο ξωτερικεύεται στό σμα" (Μακαρίου Ὁμιλίες, 5,9).

Στίς Συναξαριστικές πηγές ὑπάρχουν ἀρκετές ἀναφορές πού ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ Θεός ἐπιτρέπει σέ κάποιες περιπτώσεις τήν πρόγευση ἀπό αὐτή τήν ζωή τῆς οὐρανίου μακαριότητος τῶν Ἁγίων Του, μέ συγκεκριμένες ἐκφράσεις σωματικῆς καί ὁρατῆς δόξας. Ἡ "μεταμόρφωσις" τοῦ ὁσ. Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ μπροστά στόν μαθητή του Νικ. Μοτοβίλωφ, παραμένει χαρακτηριστική. Τοῦ "Κτίτορος τς γίας Ρωσίας" ὅσ. Σεργίου τοῦ Ραντονέζ μετά θάνατον τό σῶμα ἔλαμψε! Ὁ Μέγας Ἀρσένιος ὅταν προσευχόταν, φαινόταν στούς μαθητές του "ς πρ"! (Ἀποφθέγματα, PG 65, 27).

Γιά τόν ὅσ. Παμβώ γράφεται, ὅτι "ς λαβε Μωυσς τήν εκόνα τς δόξης το δάμ, τε δοξάσθη τό πρόσωπον ατο, οτως καί το ββ Παμβώ ς στραπή λαμπε τό πρόσωπον ατο καί ν ς Βασιλεύς καθήμενος πί το θρόνου ατο" (Ἀποφθέγματα, PG 65, 12). Τά προηγούμενα αἰτιολογεῖ ὁ ἅγ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὡς ἀκολούθως: "Ε γάρ συμμεθέξει τότε τ ψυχ τό σμα τν πορρήτων γαθν καί νν δήπου συμμεθέξει,κατά τό κχωρον..." (Τόμος Ἁγιορειτικός, PG 150, 1233C).

Κατά τόν ἴδιο Ἱερό Πατέρα , ὁ λόγος τῆς τιμῆς τῶν ἁγίων Λειψάνων βρίσκεται στό γεγονός, ὅτι "ο διέστη τούτων χάρις το Θεο, σπερ οδέ το προσκυνητο σώματος Χριστο διέστη θεότης πί το ζωοποιο θανάτου" ("Φιλοκαλία", τ. 4ος, σελ. 118). Γιά τόν οὐσιαστικό αὐτό λόγο, διδάσκει ὁ ἅγ. Νικόλαος ὁ Καβάσιλας, τά Λείψανα τῶν Ἁγίων εἶναι πραγματικός Ναός καί Θυσιαστήριο τοῦ Θεοῦ καί ὁ κτιστός Ναός μίμησίς τους. ("λλως τε Θεο μέν νεώς ληθής καί θυσιαστήριον τά στ τατα, δέ χειροποίητος οτος τ' ληθος μίμημα"· Νικολάου Καβάσιλα, "Φιλοκαλία ερν Νηπτικν", τ. 22, σελ. 506).

Ἡ τιμητική (καί ὄχι λατρευτική) προσκύνηση τῶν Ἁγίων Λειψάνων, διαμορφώνεται ἀπό τήν πρωτοχριστιανική ἤδη ἐποχή. Ὁ ἱστορικός Εὐσέβιος διασώζει, ὅτι μετά τό μαρτύριο τοῦ ἁγ. Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου, οἱ πιστοί συγκέντρωσαν ὅσα Λείψανά του δέν καταφαγώθηκαν ἀπό τά θηρία καί τά μετέφεραν στήν Ἀντιόχεια, ὅπου τά θεωροῦσαν "τιμιώτερα λίθων πολυτελν καί δοκιμώτερα πέρ χρυσίον" (κκλησιαστική στορία 4, 5· PG 20, 357 Β).

Οἱ πιστοί τιμοῦν τά Ἅγια Λείψανα μέ τήν προσκύνηση καί τόν ἀσπασμό. Γράφεται σχετικά: " τιμή καί προσκύνηση τν γίων Λειψάνων, εναι ταυτοχρόνως τιμή πρός τούς διους τούς γίους. Τιμομε τούς νθρώπους ατούς, ο ποοι ζησαν μέν στόν κόσμον τοτο, μέ τούς πειρασμούς, τίς δυσκολίες, τά προβλήματα πού εχαν σάν νθρωποι, λλά πέτυχαν τήν σωτηρία τους, μέ τήν χάρη το Θεο καί μέ τόν προσωπικό τους ρωϊκό γνα. Κι μες ο Χριστιανοί θαυμάζουμε ατούς τούς νθρώπους, πού κατάφεραν νά φθάσουν κε πού θέλουμε κι μεῖς νά φθάσουμε.

Γι'αὐτό πλησιάζουμε καί προσκυνομε τά για Λείψανα, πως ταιριάζει νά πλησιάζουμε σέ πραγματικά πιτυχημένους συνανθρώπους μας. Σε καταξιωμένους δελφούς μας. Προσκυνώντας τά για Λείψανα, προσκυνομε τήν γία ζωή τους, τήν γάπη τους πρός τόν Θεό, τόν νθρωπο καί λη τήν κτίση, τήν πίστη τους, τήν μετάνοιά τους, τίς ρετές τους, κ.λ.π. καί μολογομε τι κι μες θέλουμε νά ποκτήσουμε ατά τά στοιχεα. Τούς γίους μας τούς χουμε νάμεσά μας λικά, ασθητά, μέσ τν γίων Λειψάνων τους. Τούς βλέπουμε, τούς γγίζουμε, τούς σπαζόμαστε μέ γάπη. Μέ τόν τρόπο ατό καρδιά μας ποδέχεται τήν διδασκαλία τους, λλά καί τό παράδειγμά τους" ("Τά για Λείψανα"· Περιοδικό " Βασιλεία τν Ορανν", φ.56/Ἰαν. Φεβρ. Μαρτ. 2003, σελ. 8 - 9).

Ἡ ἰδιαίτερη σημασία πού ἀποδίδει ἡ Ἐκκλησία στά Ἅγια Λείψανα, φαίνεται καί ἀπό τό γεγονός, ὅτι δέν εἶναι δεκτή στήν Ὀρθόδοξη παράδοση, ἡ τέλεση Θείας Λειτουργίας σέ Ναό πού δέν ἔχει ἐγκαινιασθεῖ. Κατά τόν ὁρισμό τῆς Ἁγίας Ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, "σοι σεπτοί ναοί καθιερώθησαν κτός γίων Λειψάνων Μαρτύρων, ρίζομεν ν ατος κατάθεσιν γενέσθαι Λειψάνων μετά τς συνήθους εχς· δέ νεϋ γίων Λειψάνων καθιερν ναόν, καθαιρείσθω, ς παραβεβηκώς τάς κκλησιαστικάς παραδόσεις" ("Πηδάλιον", σελ. 328).

Πιό αὐστηρός εἶναι ὁ σχετικός Κανόνας τῆς Συνόδου τῆς Καρθαγένης: "ρεσεν, να πανταχο, νά τούς γρούς καί τούς μπελνας θυσιαστήρια σανεί ες μνήμην Μαρτύρων καθιστάμενα, ν ος οδέ ν σμα λείψανον Μαρτύρων ποκείμενον δείκνυνται πό τν ντοπίων πισκόπων· ε στι δυνατόν, καταστρέφωνται" ("Πηδάλιον", σελ. 508). Ὁ ἅγ. Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, στήν ἑρμηνεία τοῦ 7ου Κανόνα τῆς Ἁγίας Ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου ("Πηδάλιον", σελ. 350), σημειώνει ὅτι δέν ἐπιτρέπεται ἡ τέλεση Θείας Λειτουργίας σέ Τράπεζα πού δέν ἔχει ἐγκαινιασθεῖ, ἀλλά ἐπιβάλεται ἡ χρήση καθαγιασμένου Ἀντιμηνσίου, τό ὁποῖο θά φέρει Μαρτυρικά Λείψανα.


Ἀντιδράσεις κατά τς τιμς τν Ἁγίων Λειψάνων

Οἱ πρῶτες ἀντιδράσεις κατά τῆς τιμῆς τῶν Λειψάνων τῶν Ἁγίων ἐμφανίσθηκαν τόν 4ο αἰ. ἀπό τούς αἱρετικούς Εὐσταθιανούς (τῶν ὁποίων ὁ ὑπέρμετρος ζῆλος τούς ὁδήγησε σέ ὑπερβολές, ὅπως τῆς καταδίκης τοῦ γάμου, τῆς ζωῆς στόν κόσμο, τῆς κρεοφαγίας, τῶν κοινῶν λατρευτικῶν συνάξεων, τῶν ἐγγάμων κληρικῶν· ἀκόμη ἦσαν "τάς Συνάξεις τν Μαρτύρων καταγινώσκοντες καί τν κε συνερχομένων καί λειτουργούντων"· Σωκράτους Ἐκκλησιαστική Ἱστορία 2, 43). Γιά τήν διόρθωση τῆς ἀποκλίσεως αὐτῆς ἡ τοπική Σύνοδος τῆς Γάγγρας ἀποφάσισε: "Ε τις ατιτο, περηφάν διαθέσει κεχρημένος καί βδελυττόμενος τάς Συνάξεις τν Μαρτύρων τάς ν ατας γινομένας Λειτουργίας καί τάς μνήμας ατν, νάθεμα στω" (Ράλλη - Ποτλή, "Σύνταγμα...", τ. 3, σελ. 96).

Ἀργότερα κατά τῆς τιμῆς τῶν Ἁγίων Λειψάνων στράφηκαν καί οἱ Εἰκονομάχοι (πού κατέστρεψαν πολλά Ἅγια Λείψανα), οἱ Παυλικιανοί ἤ Βογομίλοι (πού ἀπέρριπταν ἐκτός τῶν ἄλλων καί τήν τιμή τῶν ἁγίων Λειψάνων), κ.ἄ. αἱρετικοί.
Στούς νεώτερους χρόνους οἱ Διαμαρτυρόμενοι, ὄχι μόνον ἀπέρριψαν τήν τιμή τῶν Ἁγίων Λειψάνων, ἀλλά προχώρησαν καί στήν καταστροφή πολλῶν, σέ ἀντίδραση πρός τίς σχετικές ὑπερβολές τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν. Μεγάλες καταστροφές Ἁγίων Λειψάνων ἔγιναν ἀκόμη ἀπό ἀθεϊστές, κατά τήν Γαλλική καί τήν Ρωσική Ἐπανάσταση (τότε λ.χ. καταστράφηκε τό ἀδιάφθορο Λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀρτεμίου τοῦ Βέρκολα).

Κατά τήν μεγάλη, τέλος, περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, πολλά Λείψανα καταστράφηκαν ἀπό τούς Ὀθωμανούς (ὅπως τό ἀδιάφθορο Λείψανο τοῦ ἁγ. Σάββα Α' Ἀρχιεπισκόπου Σερβίας, τό ὁποῖο ἔκαψε στό Βελιγράδι ὁ Σινάν Πασᾶς). Μεγάλες καταστροφές ἁγίων Λειψάνων ἔχουν προκληθεῖ καί ἀπό πυρκαγιές, κυρίως ἱστορικῶν Μονῶν, ἀλλά καί πόλεων (κατά τήν πυρκαγιά τοῦ 1548 πού κατέστρεψε τήν Μόσχα, ἐπί βασιλείας Ἰβάν Δ' τοῦ Τρομεροῦ, ἀπωλέσθηκαν καί πολλά ἅγια Λείψανα).

Θεολόγου Άντωνίου Μάρκου

 

© 2014 Όλα τα δικαιώματα κατοχυρωμένα

Φτιάξε δωρεάν ιστοσελίδαWebnode